Slovakya, Orta Avrupa'da yer alan, başkenti Bratislava ve resmî dili Slovakça olan, denize kıyısı bulunmayan bir ülkedir. 1 Ocak 1993'te Çekoslovakya'nın barışçıl yollarla ikiye ayrılmasıyla bağımsız bir devlet olmuştur. Yaklaşık 5,4 milyon nüfusa sahip olan Slovakya; 2004'ten beri Avrupa Birliği ve NATO üyesi, 2007'den beri Schengen bölgesinde ve 2009'dan beri Euro kullanan bir ülkedir. Slovakya hakkında kısa bilgi arayanlar için bu yazıda ülkenin nerede olduğundan diline, nüfusundan tarihine ve Türk vatandaşları için vize kurallarına kadar en çok sorulan soruları resmî kaynaklara dayanarak cevapladık.

Slovakya Hakkında Kısa Bilgi: Temel Bilgiler Tablosu

Resmî adı	Slovak Cumhuriyeti (Slovenská republika)
Başkent	Bratislava
Resmî dil	Slovakça
Nüfus	5.449.270 (2021 nüfus sayımı)
Yüzölçümü	Yaklaşık 49.035 km²
Para birimi	Euro (1 Ocak 2009'dan beri)
Yönetim şekli	Parlamenter cumhuriyet
Bağımsızlık	1 Ocak 1993
AB ve NATO üyeliği	2004
Schengen	21 Aralık 2007'den beri
Saat dilimi	Orta Avrupa Saati (UTC+1; yaz saatinde UTC+2)
Telefon kodu / internet uzantısı	+421 / .sk

Slovakya Nerede? Coğrafi Konumu ve Komşuları

Slovakya, Avrupa kıtasının ortasında, Orta Avrupa'da yer alır ve denize kıyısı yoktur. Beş ülkeyle sınır komşusudur:

Kuzeyde: Polonya
Batıda: Çekya
Güneybatıda: Avusturya
Güneyde: Macaristan
Doğuda: Ukrayna

Ülkenin kuzeyi Karpat Dağları ile kaplıdır. Slovakya'nın en yüksek noktası, Yüksek Tatra (Vysoké Tatry) dağlarındaki 2.655 metrelik Gerlach Zirvesi'dir (Gerlachovský štít). Güneybatıda ise Tuna Nehri, Slovakya ile Macaristan arasındaki sınırın bir bölümünü oluşturur.

Slovakya Avrupa Ülkesi mi?

Evet. Slovakya, Orta Avrupa'da yer alan bir Avrupa ülkesidir; aynı zamanda Avrupa Birliği üyesidir.

Slovakya Nereye Bağlı?

Slovakya, bugün hiçbir ülkeye bağlı olmayan bağımsız bir devlettir. 1918–1992 yılları arasında (İkinci Dünya Savaşı dönemi hariç) Çekoslovakya'nın bir parçasıydı. Daha önceki yüzyıllarda ise bugünkü Slovakya toprakları uzun süre Macaristan Krallığı'nın, dolayısıyla Habsburg monarşisinin sınırları içindeydi.

Slovakya'da Hangi Dil Konuşulur?

Slovakya'nın resmî dili, Batı Slav dillerinden olan Slovakçadır ve Latin alfabesiyle yazılır. 2021 nüfus sayımına göre nüfusun yaklaşık %82'sinin ana dili Slovakçadır. Slovakça ile Çekçe birbirine çok yakındır; iki dilin konuşucuları büyük ölçüde anlaşabilir.

Ülkenin güneyinde yaşayan Macar azınlık nedeniyle Macarca da yaygın olarak konuşulur. Turizm ve iş hayatında İngilizce ve Almanca yaygın biçimde kullanılır.

Slovakya Nüfusu ve Etnik Yapı

Slovakya İstatistik Ofisi'nin 2021 nüfus sayımına göre ülkede kalıcı olarak 5.449.270 kişi yaşamaktadır. Etnik dağılım şöyledir:

Slovaklar: Yaklaşık %83,8
Macarlar: Yaklaşık %7,75 (en büyük azınlık; çoğunlukla güney bölgelerde)
Diğer: Romanlar, Çekler, Rusinler, Ukraynalılar ve diğer gruplar

Din ve İnanç

2021 nüfus sayımına göre nüfusun yaklaşık %55,8'i Roma Katoliğidir. Nüfusun yaklaşık %23,8'i herhangi bir dine bağlı olmadığını beyan etmiştir. Lüteryen (Evanjelik) ve Grek Katolik toplulukları ise diğer önemli inanç gruplarıdır.

Slovakya'nın Tarihi: Kısa Kronoloji

9. yüzyıl: Bölge, Büyük Moravya Devleti'nin parçasıdır. 863'te Aziz Kiril ve Metodiy'in gelişiyle Hristiyanlık ve Slav yazı geleneği yayılır.
10. yüzyıl – 1918: Bugünkü Slovakya toprakları yaklaşık bin yıl boyunca Macaristan Krallığı'nın bir parçası olarak kalır.
16.–17. yüzyıl: Osmanlı Devleti'nin Orta Avrupa'daki ilerleyişi sırasında Slovakya'nın güney bölgeleri Osmanlı yönetimine girer. 1663'te alınan Uyvar (bugünkü Nové Zámky) merkezli Uyvar Eyaleti 1685'e kadar Osmanlı yönetiminde kalır.
1918: Birinci Dünya Savaşı'nın ardından Çekoslovakya kurulur.
1939–1945: İkinci Dünya Savaşı döneminde Almanya'ya bağımlı bir Slovak devleti kurulur. 1944'te Nazi Almanya'sına karşı Slovak Ulusal Ayaklanması başlar.
1948–1989: Çekoslovakya'da komünist yönetim dönemi. 1968 Prag Baharı, Varşova Paktı müdahalesiyle sona erer.
1989: Kadife Devrim ile komünist yönetim sona erer.
1 Ocak 1993: Çekoslovakya barışçıl yollarla ikiye ayrılır ("Kadife Boşanma"); bağımsız Slovak Cumhuriyeti kurulur.
2004: 29 Mart'ta NATO'ya, 1 Mayıs'ta Avrupa Birliği'ne katılır.
2007: Schengen bölgesine katılır.
2009: Slovak korunası yerine Euro'ya geçer.

Türkiye ile Tarihî Bağlar

Slovakya ile Türkiye arasında Osmanlı döneminden gelen ilginç tarihî bağlar vardır:

Uyvar Eyaleti: Bugünkü Nové Zámky şehri, Osmanlı kaynaklarında "Uyvar" olarak geçer ve 1663–1685 yılları arasında bir Osmanlı eyaletinin merkeziydi.
İmre Tököly: Bugünkü Slovakya'daki Kežmarok'ta doğan Macar lider İmre Tököly, hayatının son yıllarını Osmanlı topraklarında geçirmiş ve 1705'te İzmit'te vefat etmiştir. Naaşı 1906'da doğduğu Kežmarok'a götürülmüştür.
II. Ferenc Rákóczi: Bugünkü Slovakya sınırları içindeki Borša'da doğan Macar lider II. Ferenc Rákóczi, sürgün yıllarını Tekirdağ'da geçirmiştir. Tekirdağ'daki Rákóczi Müzesi bugün de ziyaret edilmektedir.

Başkent Bratislava ve Diğer Büyük Şehirler

Bratislava, Slovakya'nın başkenti ve en büyük şehridir. 2021 sayımına göre nüfusu yaklaşık 475 bindir. Tuna Nehri kıyısında kurulan Bratislava, hem Avusturya hem de Macaristan ile sınırı olan, dünyada iki ülkeye sınırı bulunan nadir başkentlerden biridir. Viyana'ya yaklaşık 55–60 km uzaklıktadır.

Bratislava'nın sembolleri arasında tepe üzerindeki dört kuleli Bratislava Kalesi, 1563–1830 yılları arasında Macar krallarının taç giydiği Aziz Martin Katedrali ve tarihî şehir merkezindeki Mihail Kapısı sayılabilir.

Diğer büyük şehirler:

Košice: Ülkenin ikinci büyük şehri; doğu Slovakya'nın merkezi. 2013'te Avrupa Kültür Başkenti olmuştur. Gotik Aziz Elizabeth Katedrali ile tanınır.
Prešov: Doğu Slovakya'nın önemli şehirlerinden biri.
Žilina: Kuzeybatıda; otomotiv sanayii ile bilinir.
Nitra: Slovakya'nın en eski şehirlerinden biri.
Banská Bystrica: Orta Slovakya'nın merkezi; Slovak Ulusal Ayaklanması'nın başladığı şehir.
Trnava: Çok sayıda kilisesi nedeniyle "Slovak Roması" olarak anılır.

Slovakya Para Birimi ve Ekonomisi

Slovakya'nın para birimi 1 Ocak 2009'dan beri Eurodur. Bu tarihten önce Slovak korunası (SKK) kullanılıyordu.

Slovak ekonomisinin lokomotifi otomotiv sanayiidir. Ülkede birden fazla büyük otomobil üreticisinin fabrikası bulunur ve Slovakya, nüfusuna oranla dünyada en fazla otomobil üreten ülkeler arasında ilk sırada gösterilir. Elektronik, makine ve metal sanayii de ekonominin önemli kollarıdır.

İklim ve Doğa

Slovakya'da kışları soğuk, yazları ılık geçen karasal bir iklim görülür. Kuzeydeki Tatra dağları kış sporları ve doğa yürüyüşleri için önemli bir merkezdir. Ülke, mağaraları, termal kaplıcaları ve milli parklarıyla da bilinir; Slovak Cenneti (Slovenský raj) ve Tatra Millî Parkı en çok ziyaret edilen doğal alanlar arasındadır.

UNESCO Dünya Mirası Listesindeki Yerler

Slovakya'da UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan alanlar şunlardır:

Banská Štiavnica tarihî maden kenti ve çevresindeki teknik anıtlar
Levoča, Spiš Kalesi (Spišský hrad) ve çevresindeki kültürel anıtlar
Vlkolínec geleneksel köyü
Aggtelek ve Slovak Karst mağaraları (Macaristan ile ortak)
Bardejov tarihî kent merkezi
Karpatların bakir kayın ormanları (diğer Avrupa ülkeleriyle ortak)
Karpat bölgesinin Slovak kesimindeki ahşap kiliseler
Roma İmparatorluğu sınırları – Tuna Limes'i (Batı kesimi, ortak)

Slovak Mutfağı

Slovak mutfağı, Orta Avrupa mutfaklarıyla benzerlik gösterir. Ülkenin millî yemeği kabul edilen bryndzové halušky, patates hamurundan yapılan küçük köftelerin koyun peyniri (bryndza) ve kızarmış domuz pastırmasıyla servis edilmesidir. Lahana çorbası (kapustnica), gulaş ve çeşitli hamur tatlıları da yaygındır. Müslüman ziyaretçilerin, yemeklerde domuz ürünleri kullanılabildiğini göz önünde bulundurması faydalı olur.

Slovakya Avrupa Birliği Üyesi mi?

Evet. Slovakya 1 Mayıs 2004'ten beri Avrupa Birliği üyesidir. Aynı yıl 29 Mart'ta NATO'ya katılmıştır. 21 Aralık 2007'den beri Schengen bölgesinde, 1 Ocak 2009'dan beri Euro bölgesindedir.

Slovakya'ya Vize Gerekiyor mu?

Evet. Slovakya Schengen bölgesinde yer aldığı için Türk vatandaşlarının Slovakya'ya gitmek için Schengen vizesi alması gerekir. Kısa süreli ziyaretler için verilen Schengen vizesi (C tipi), herhangi bir 180 günlük dönem içinde en fazla 90 gün kalış hakkı verir. Başka bir Schengen ülkesinden alınmış geçerli bir Schengen vizesiyle de Slovakya'ya girilebilir.

Vize başvurusu, Slovakya'nın Türkiye'deki dış temsilcilikleri veya yetkilendirdiği başvuru merkezleri aracılığıyla yapılır. Başvurudan önce güncel belge listesini resmî kaynaklardan kontrol etmenizi öneririz.

Seyahat İçin Pratik Bilgiler

Ulaşım: Bratislava'ya en yakın büyük uluslararası havalimanı Viyana Havalimanı'dır (yaklaşık 50 km). Bratislava'nın kendi havalimanı da bulunmaktadır.
Saat farkı: Türkiye ile saat farkı kış aylarında 2, yaz aylarında 1 saattir (Slovakya geride).
Trafik: Sağdan akan trafik uygulanır. Otoyollarda elektronik vinyet (e-známka) zorunludur.
Para: Euro kullanılır; kredi kartı yaygın olarak kabul edilir.
Elektrik: 230 V; Türkiye'deki prizlerle uyumludur.

Slovakya'nın Önemli Millî Günleri

1 Ocak: Slovak Cumhuriyeti'nin kuruluş günü
5 Temmuz: Aziz Kiril ve Metodiy Günü
29 Ağustos: Slovak Ulusal Ayaklanması'nın yıldönümü
1 Eylül: Anayasa Günü
17 Kasım: Özgürlük ve Demokrasi Mücadelesi Günü